حتماً برای شما هم پیش آمده که با آبریزش بینی، عطسه، گلودرد یا سرفه از خواب بیدار شوید و با خودتان بگویید: «سرما خوردهام یا آنفلوآنزا گرفتهام؟ شاید هم آلرژی باشد؟» شباهت زیاد علائم باعث میشود تفاوت سرماخوردگی و آنفلوآنزا همیشه ساده نباشد. هر سه حالت میتوانند با علائمی مانند آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسه یا سرفه همراه باشند، اما علت، شدت و نحوه شروع آنها با یکدیگر تفاوت دارد. سرماخوردگی و آنفلوآنزا هر دو بیماریهای تنفسی ویروسی هستند، اما ویروسهای متفاوتی باعث ایجاد آنها میشوند. آلرژی نیز برخلاف این دو، معمولاً واکنش سیستم ایمنی به موادی مانند گرده گیاهان، گردوغبار یا بعضی مواد حساسیتزا است.
در این مقاله بررسی میکنیم فرق سرماخوردگی، آنفلوآنزا و آلرژی چیست، علائم هرکدام چگونه ظاهر میشوند و چه زمانی بهتر است برای بررسی وضعیت خود از پزشک کمک بگیریم.
سرماخوردگی، آنفلوآنزا و آلرژی چه تفاوتی دارند؟
اولین نکته این است که نباید هر آبریزش بینی یا گلودردی را سرماخوردگی در نظر بگیریم. سرماخوردگی معمولاً یک عفونت ویروسی خفیف دستگاه تنفسی فوقانی است. ویروسهای مختلفی میتوانند باعث سرماخوردگی شوند و علائم آن معمولاً نسبت به آنفلوآنزا خفیفتر است.
آنفلوآنزا نیز یک بیماری ویروسی تنفسی است، اما در بسیاری از افراد شروع ناگهانیتر و علائم شدیدتری دارد. تب، بدندرد، سردرد، خستگی و سرفه از علائم شایع آن هستند. اما آلرژی عفونت ویروسی نیست. در آلرژی، سیستم ایمنی نسبت به یک ماده حساسیتزا واکنش نشان میدهد. به همین دلیل علائم آن معمولاً با قرار گرفتن در معرض عامل حساسیتزا ایجاد یا تشدید میشوند.
علائم سرماخوردگی چیست؟
علائم سرماخوردگی معمولاً بهتدریج ظاهر میشوند و ممکن است شامل آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسه، گلودرد، سرفه و گاهی سردرد یا بدندرد خفیف باشند. تب در بزرگسالان مبتلا به سرماخوردگی معمولاً شایع نیست و اگر هم وجود داشته باشد، اغلب خفیف است. همچنین آبریزش و گرفتگی بینی در سرماخوردگی نسبتاً شایع هستند.
به همین دلیل اگر سؤال شما این است که سرماخوردگی یا آنفلوآنزا دارید، توجه به شدت و نحوه شروع علائم میتواند سرنخهایی به شما بدهد؛ البته تشخیص قطعی همیشه فقط از روی علائم امکانپذیر نیست.
علائم آنفلوآنزا چیست؟
آنفلوآنزا در بسیاری از افراد نسبت به سرماخوردگی شدیدتر و ناگهانیتر شروع میشود. از مهمترین علائم آنفلوآنزا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تب یا احساس تب و لرز
- سرفه
- گلودرد
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- بدندرد و درد عضلانی
- سردرد
- خستگی و ضعف
در آنفلوآنزا، بدندرد، خستگی و تب معمولاً برجستهتر از سرماخوردگی هستند. با این حال، همه افراد مبتلا به آنفلوآنزا الزاماً تب ندارند. آنفلوآنزا در بعضی افراد، بهخصوص سالمندان، کودکان کمسن، زنان باردار و افراد دارای بیماریهای زمینهای، میتواند شدیدتر باشد.
علائم آلرژی چیست؟
آلرژی میتواند شباهت زیادی به سرماخوردگی داشته باشد و همین موضوع گاهی تشخیص آن را برای افراد دشوار میکند. علائم آلرژی معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- عطسههای مکرر
- آبریزش بینی
- گرفتگی بینی
- خارش بینی
- خارش یا اشکریزش چشم
- احساس تحریک در گلو
- گاهی سرفه
یکی از سرنخهای مهم این است که علائم آلرژی ممکن است در زمان یا مکان خاصی بیشتر شوند؛ برای مثال هنگام قرار گرفتن در معرض گردوغبار یا مواد حساسیتزا. برخلاف عفونتهای ویروسی، آلرژی مسری نیست و با انتقال ویروس از فردی به فرد دیگر ایجاد نمیشود.
جدول تفاوت سرماخوردگی و آنفلوآنزا و آلرژی
| ویژگی | سرماخوردگی | آنفلوآنزا | آلرژی |
|---|---|---|---|
| علت | ویروسهای مختلف | ویروس آنفلوآنزا | واکنش به ماده حساسیتزا |
| شروع علائم | معمولاً تدریجی | اغلب ناگهانی | معمولاً پس از تماس با عامل حساسیتزا |
| تب | معمولاً نادر یا خفیف | شایعتر | معمولاً وجود ندارد |
| عطسه | شایع | ممکن است وجود داشته باشد | بسیار شایع |
| آبریزش بینی | شایع | ممکن است وجود داشته باشد | شایع |
| گرفتگی بینی | شایع | ممکن است وجود داشته باشد | شایع |
| بدندرد | معمولاً خفیف | معمولاً بیشتر و شدیدتر | معمولاً ندارد |
| خستگی | گاهی | شایع | ممکن است وجود داشته باشد |
| خارش چشم | معمولاً کمتر | معمولاً کمتر | شایع |
البته این جدول فقط برای مقایسه کلی است و نمیتواند جایگزین تشخیص پزشکی شود. چون علائم بیماریهای تنفسی مختلف میتوانند روی هم بیفتند، تشخیص قطعی در بعضی شرایط به ارزیابی پزشکی یا تست نیاز دارد.
از کجا بفهمیم سرماخوردهایم یا آنفلوآنزا داریم؟
یکی از مهمترین تفاوتها، نحوه شروع علائم است. سرماخوردگی معمولاً بهتدریج شروع میشود. ممکن است ابتدا کمی گلودرد یا آبریزش بینی داشته باشید و سپس علائم دیگری اضافه شوند. در مقابل، آنفلوآنزا در بسیاری از افراد با شروع نسبتاً ناگهانی همراه است. ممکن است فرد طی مدت کوتاهی دچار تب، بدندرد، سردرد و خستگی شدید شود. CDC نیز شروع ناگهانی و شدت بیشتر علائم را از تفاوتهای مهم آنفلوآنزا با سرماخوردگی میداند.
با این حال، فقط بر اساس این تفاوتها نمیتوان با اطمینان گفت فرد به کدام بیماری مبتلا شده است.
تفاوت آنفلوآنزا و آلرژی چیست؟
یکی از مهمترین تفاوتها این است که آنفلوآنزا یک عفونت ویروسی است، در حالی که آلرژی معمولاً نتیجه واکنش بدن به یک ماده حساسیتزا است. اگر علائم شما بیشتر شامل عطسه، خارش بینی و چشم و آبریزش بینی باشد و هر بار در شرایط خاصی تشدید شود، احتمال آلرژی بیشتر مطرح میشود.
در مقابل، تب، بدندرد، لرز و شروع ناگهانی بیماری بیشتر با آنفلوآنزا سازگار هستند. البته هیچکدام از این علائم بهتنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمیکنند.
چه زمانی باید برای علائم تنفسی به پزشک مراجعه کنیم؟
بیشتر موارد سرماخوردگی بدون درمان اختصاصی و با مراقبتهای حمایتی بهتر میشوند. آنتیبیوتیک نیز برای عفونتهای ویروسی مانند سرماخوردگی مؤثر نیست و نباید خودسرانه مصرف شود. اما اگر علائم شدید هستند، طولانی شدهاند یا وضعیت شما رو به بدتر شدن است، بهتر است آنها را جدی بگیرید. مواردی مانند تنگی نفس، درد یا فشار مداوم در قفسه سینه، سرگیجه شدید، ضعف قابلتوجه، کمآبی بدن یا برگشت تب و سرفه پس از بهبود اولیه میتوانند نیاز به بررسی پزشکی داشته باشند.
همچنین افراد در گروههای پرخطر، از جمله سالمندان، کودکان کمسن، زنان باردار و افراد دارای برخی بیماریهای زمینهای، در صورت ابتلا به آنفلوآنزا ممکن است به مراقبت پزشکی بیشتری نیاز داشته باشند. اگر علائم شما شدید یا ادامهدار است، میتوانید برای بررسی وضعیت خود با یک پزشک مشورت کنید.
برای بهتر شدن علائم چه کار کنیم؟
در موارد خفیف، استراحت، مصرف مایعات کافی و توجه به وضعیت عمومی بدن میتواند به کنترل علائم کمک کند. در آنفلوآنزا نیز WHO توصیه میکند افراد مبتلا استراحت داشته باشند و مایعات کافی مصرف کنند. همچنین بهتر است هنگام بیماری برای کاهش انتقال عفونت، هنگام سرفه یا عطسه دهان و بینی خود را بپوشانید و دستها را مرتب بشویید. اگر دارویی مصرف میکنید یا بیماری زمینهای دارید، بهتر است درباره داروهای مناسب با پزشک یا داروساز مشورت کنید و از مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک خودداری کنید.
آیا میتوان علائم را آنلاین بررسی کرد؟
وقتی چند علامت شبیه به هم داریم، ممکن است جستوجوی اینترنتی باعث شود با فهرست طولانی از بیماریهای مختلف روبهرو شویم و حتی بیشتر نگران شویم. ابزارهای سلامت مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند برای بررسی اولیه علائم و دریافت اطلاعات عمومی کمککننده باشند، اما نباید نتیجه آنها را معادل تشخیص قطعی در نظر گرفت.
برای مثال، دکتر هوشمند میتواند به شما کمک کند اطلاعات اولیه مرتبط با علائم خود را بررسی کنید و دید بهتری نسبت به مسیر پیگیری داشته باشید. با این حال، در صورت علائم شدید، غیرعادی یا اورژانسی، ارزیابی پزشکی ضروری است. اگر میخواهید قبل از تصمیمگیری اطلاعات اولیهای درباره علائم خود به دست آورید، میتوانید از دکتر هوشمند استفاده کنید.
جمعبندی
تشخیص تفاوت سرماخوردگی و آنفلوآنزا همیشه ساده نیست، چون بسیاری از علائم آنها مشابه هستند. با این حال، سرماخوردگی معمولاً با علائم خفیفتر و شروع تدریجیتر همراه است، در حالی که آنفلوآنزا در بسیاری از افراد ناگهانیتر شروع میشود و میتواند تب، بدندرد و خستگی شدیدتری ایجاد کند. آلرژی نیز با اینکه میتواند باعث عطسه، آبریزش و گرفتگی بینی شود، یک عفونت ویروسی نیست و معمولاً با خارش چشم و بینی و ارتباط با عوامل حساسیتزا همراه است. اگر علائم خفیف هستند، مراقبت از خود و استراحت میتواند کمککننده باشد؛ اما اگر علائم شدید، غیرعادی یا طولانیمدت هستند، بهتر است برای بررسی دقیقتر با پزشک مشورت کنید.
اگر درباره علائم خود سؤال دارید، میتوانید از خدمات و ابزارهای سلامت دکتیران استفاده کنید و اطلاعات بیشتری درباره سلامت خود به دست آورید.
سوالات متداول
فرق سرماخوردگی و آنفلوآنزا چیست؟
سرماخوردگی معمولاً خفیفتر و تدریجیتر شروع میشود، در حالی که آنفلوآنزا اغلب شروع ناگهانیتر و علائم شدیدتری مانند تب، بدندرد و خستگی دارد. با این حال، تشخیص قطعی همیشه فقط از روی علائم امکانپذیر نیست.
آیا آبریزش بینی نشانه سرماخوردگی است؟
آبریزش بینی یکی از علائم شایع سرماخوردگی است، اما در آنفلوآنزا و آلرژی نیز ممکن است دیده شود. بنابراین آبریزش بینی بهتنهایی نمیتواند علت بیماری را مشخص کند.
تفاوت آلرژی و سرماخوردگی چیست؟
آلرژی معمولاً در نتیجه واکنش بدن به مواد حساسیتزا ایجاد میشود و میتواند با عطسه و خارش چشم و بینی همراه باشد. سرماخوردگی یک عفونت ویروسی است و ممکن است با گلودرد، سرفه و بدندرد همراه شود.
آیا آنفلوآنزا همیشه با تب همراه است؟
خیر. تب در آنفلوآنزا شایع است، اما همه افراد مبتلا به آن الزاماً تب ندارند. به همین دلیل نبود تب بهتنهایی آنفلوآنزا را رد نمیکند.
آیا برای سرماخوردگی باید آنتیبیوتیک مصرف کنیم؟
خیر. آنتیبیوتیکها روی ویروسهای عامل سرماخوردگی اثر ندارند و مصرف غیرضروری آنها میتواند عوارض و مشکلات دیگری ایجاد کند.
چه زمانی برای سرماخوردگی یا آنفلوآنزا به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم شدید هستند، تنفس دشوار شده، درد قفسه سینه وجود دارد، ضعف شدید یا سرگیجه ایجاد شده یا علائم پس از بهبود دوباره بدتر شدهاند، بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
آیا از روی علائم میتوان آنفلوآنزا را تشخیص داد؟
علائم میتوانند سرنخهایی درباره احتمال آنفلوآنزا بدهند، اما چون بسیاری از بیماریهای تنفسی علائم مشابهی دارند، در بعضی شرایط برای تشخیص دقیقتر به تست یا ارزیابی پزشکی نیاز است.
منابع
- CDC – تفاوت سرماخوردگی و آنفلوآنزا
مشاهده منبع CDC - CDC – علائم آنفلوآنزا
مشاهده منبع CDC - WHO – آنفلوآنزای فصلی
مشاهده منبع WHO
